Universities Wales | Manifesto

Dros 12 diwrnod cyntaf Rhagfyr byddwn yn cynnwys ein ‘gofynion’ i Lywodraeth Cymru’r dyfodol. Dewch yn ôl bob diwrnod i weld yr hyn rydym yn credu dylai fod yn chwe ymrwymiad sylfaenol i brifysgolion ar gyfer Llywodraeth Cymru’r dyfodol, gyda rai enghreifftiau arbennig o pam ein bod ni’n creu’r ‘gofynion’ yma o’n Prifysgolion Cymreig. Gellir dod o hyd i’r maniffesto cyfan yma.

Ymrwymiad 1

Darparu grantiau cynhaliaeth trwy brawf modd i fyfyrwyr o Gymru o lefel sylfaen i lefel ôl-radd i sicrhau bod pawb yng Nghymru yn gallu manteisio ar y cyfleoedd newid-bywyd y mae addysg uwch yn eu cynnig.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Kayleigh Hall, myfyrwraig Iechyd & Gofal Cymdeithasol lawn amser ym Prifysgol Metropolitan Caerdydd, Campws Llandaf:

“Pan roeddwn yn yr ysgol, doeddwn i ddim yn mynd yn aml iawn, oherwydd anawsterau personol gartref, er fy mod yn mwynhau addysg yn fawr. Gwneuthum daith breswyl Campws Cyntaf pan roeddwn yn bedair ar ddeg, pan arhoson ni yng Nghampws Cyncoed ac fe gefais flas mawr arni gan ei bod wedi agor fy llygaid i ba mor wych allai prifysgol fod. Gadewais gyda sawl TGAU ond doeddwn i ddim yn credu o hyd y byddai’n ddigon i fynd i brifysgol.

Wedi imi adael yr ysgol cefais ddau blentyn ac euthum yn ôl i’r brifysgol yn ddwy ar hugain. Gwneuthum gwrs Mynediad i gael lle yn y Brifysgol a bûm i rai o’r dyddiau agored, ond roeddwn yn rhewi bob tro. Y trobwynt imi ar gyfer dod i’r Brifysgol oedd yr ymweliad preswyl; roedd yn gymorth mawr, oherwydd bryd hynny roeddwn yn credu nad oedd ond ar gyfer pobl gefnog ac i bobl addysgedig iawn a doeddwn ddim o ddifrif yn credu y byddwn i’n cael y math yna o gyfle. Gwneuthum fy nghwrs Mynediad yn y Coleg ac roeddwn yn bendant fy mod yn mynd gan mod i eisiau bod y gyntaf yn fy nheulu i fynd i’r brifysgol a gadael gyda gradd, a dyna ddigwyddodd, fi oedd y gyntaf. Syrthiais mewn cariad â’r cwrs. Roedd yn bwnc gweddol eang a chefais flas arno. Wedi imi orffen y radd hon rwy’n gobeithio mynd ymlaen at radd Meistr, Seicoleg Plant efallai.”

Ymrwymiad 2

Blaenoriaethu gwariant addysg uwch tuag at bolisïau sy’n cynnig cyfleoedd i fanteisio ar addysg brifysgol o ansawdd uchel ac sy’n darparu manteision economaidd a chymdeithasol i unigolion, llywodraeth a busnesau yng Nghymru.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Jake Durham, trombonydd graddedig yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru:

“Rwyf yn un o bedwar o blant ac rwyn dod o’r hyn y byddech mae’n debyg yn ei alw’n deulu dosbarth gwaith. Doedd neb yn fy nheulu wedi bod i brifysgol ac felly doedd gen i neb y gallwn siarad â nhw o ran a allai prifysgol fod yn ddewis imi hyd yn oed.

O ystyried sefyllfa ac amgylchiadau fy nheulu, doeddwn i ddim yn credu y gallwn fod wedi fforddio mynd i Brifysgol. Roedd arian yn rhwystr imi ar y dechrau, yn rhannol gan nad oeddwn yn gwybod unrhyw beth am y grantiau a’r benthyciadau oedd ar gael, ond pan edrychais ar hyn yn fanylach fe sylweddolais y gallwn fforddio mynd i brifysgol i astudio ar gyfer gradd gan nad ydych yn talu eich ffïoedd tan ar ôl ichi raddio. Mae pobl yn siarad am arian ac am ba mor ddrud yw mynd i brifysgol, ond rydw i’n teimlo mod i wedi cael gwerth fy arian ar fy nghwrs gradd israddedig. A minnau wedi graddio erbyn hyn, rydw i’n torri fy mol i osod sylfaen gryfach i’m gyrfa trwy fynd ymlaen i astudio ymhellach ar lefel ôl-radd. Fodd bynnag, gan nad oes unrhyw gefnogaeth ariannol ar gael gan y llywodraeth yng Nghymru ar gyfer astudiaethau ôl-radd trwy grantiau neu fenthyciadau, dydw i ddim hyd yn oed yn gallu meddwl am y dewis hwnnw.”

Ymrwymiad 3

Cynnal mewn termau go iawn y gyllideb ymchwil ansawddgysylltiol (QR) sy’n sail i ymchwil sy’n arwain y byd yng Nghymru, a sicrhau ei bod yn tyfu mewn termau go iawn.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Lleihau nifer y bobl sy’n mynd i adrannau brys ysbytai yn ddiangen trwy wella’r gofal y tu allan i’r ysbyty:

Mae rhaglen o waith gan yr Athro Helen Snooks a’i thîm ymchwil ym Mhrifysgol Abertawe wedi lleihau nifer y bobl sy’n cael eu cludo i Adrannau Brys mewn ambiwlans. Daeth adolygiad dan arweiniad Snooks i’r casgliad nad oedd angen ambiwlans ar 40% o’r galwadau i wasanaethau iechyd brys ledled y byd gan nad oeddent yn peryglu bywyd nac yn ddifrifol. Trwy gydweithio â darparwyr gwasanaethau ambiwlans, gwneuthurwyr polisi ac academyddion, daeth y tîm ymchwil o hyd i ffyrdd diogel eraill o osgoi mynd â phobl I adrannau brys, megis nyrsys yn rhoi cyngor dros y ffôn neu gyfeirio pobl at wasanaethau iechyd heb fod yn rhai brys. Yn 2012-13 cafodd dros 360,000 o alwadau brys eu datrys trwy roi cyngor ar y ffôn, gan osgoi gorfod galw am ambiwlans. Wrth i fodelau newydd o wasanaethau ambiwlans gael eu cyflwyno yng ngwledydd Prydain ac yn rhyngwladol wrth ymateb i ymchwil yr Athro Snooks, mae’r ganran o alwadau brys yn arwain at fynd â chleifion i’r ysbyty wedi gostwng. Syrthiodd hyn o 68% yn 2007-8 i 55% yn 2012-3, ac amcangyfrifir fod yr arbedion o beidio gorfod gwneud teithiau ambiwlans yn unig yn gyfanswm o £24 miliwn.

Ymrwymiad 4

Parhau i fuddsoddi mewn darpariaeth ran-amser er mwyn ehangu mynediad at addysg uwch a datblygu sgiliau allweddol yn y gweithlu yng Nghymru, gan gofio fod darpariaeth ran-amser yn galw am gefnogaeth a buddsoddiad penodol er mwyn cyflawni i Gymru.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Astudio’n rhan-amser oedd yr ateb perffaith i Ann-Louise o Elai, Caerdydd, 47 oed gan ei bod yn gweithio’n rhan-amser, yn fam sengl ac yn gofalu am aelodau eraill y teulu.

Tra’n gwirfoddoli yn ysgol ei merch, astudiodd Ann-Louise ar gyfer Tystysgrif Cefnogi Addysgu a Dysgu mewn Ysgolion Cynradd Y Brifysgol Agored er mwyn cymhwyso i ddod yn gymhorthydd dysgu. Erbyn hyn mae Ann-Louise wedi gosod ei golygon yn uwch fyth ac aeth ymlaen i astudio ar gyfer BA (Anrh) Plentyndod a Datblygiad Ieuenctid, gyda’r bwriad o arbenigo ar gefnogi plant ag anghenion arbennig.

Bu James Frowen, 34 oed o Gaerdydd, yn was sifil er 1998

Yn ei rôl yn Rheolydd Trawsnewid Busnes yn Nhyˆ’r Cwmnïau, mae’n gyfrifol am arwain menter i gyfuno’r ddau faes gweithredol mwyaf yn y sefydliad. Ag yntau wedi’i hyfforddi’n hwylusydd ac yn hyfforddwr cymwysedig, mae ganddo’r cyfrifoldeb ychwanegol am oruchwylio Rhwydwaith Hyfforddi. Wrth edrych ar ei ddewisiadau astudio, astudio’n rhan-amser oedd y dewis amlwg i James gan ei fod yn caniatáu iddo weithio’n llawn-amser a pharhau i ddarparu ar gyfer ei deulu. Dechreuodd astudio ym mis Tachwedd 2009, a chwblhaodd ei radd BA (Anrh) Arweinyddiaeth & Rheolaeth ym mis Ebrill 2014. Yn ystod y cyfnod hwn, llwyddodd i reoli ei waith yn ei swydd bob dydd, ymrwymiadau academaidd a theuluol, yn ogystal â pharhau i gyflawni ei rôl yn Ymatebydd Cyntaf Cymunedol. Aeth James ymlaen i ennill Gwobr Myfyriwr y Flwyddyn Arweinyddiaeth a Rheolaeth Ryngwladol Ysgol Fusnes Y Brifysgol Agored yn 2014/15.

Ymrwymiad 5

Cadw corff ariannu a goruchwyliol ar gyfer addysg uwch yng Nghymru i gynnig sefydlogrwydd i’r sector, darparu sicrwydd i’r Llywodraeth a galluogi prifysgolion i barhau i gyflawni i Gymru.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Mae gan Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (CCAUC) arbenigedd sy’n caniatáu iddo fynd ati’n ddi-oed i sicrhau atebion deallus, creadigol i heriau polisi ac ariannu. Llwyddodd CCAUC i weithredu trefn ffïoedd ac ariannu newydd Llywodraeth Cymru ar gyfer myfyrwyr o 2012, ac ateb wedi’i frocera i helpu cadw gwariant cyhoeddus ar gyfer myfyrwyr o dan reolaeth.

Ymrwymiad 6

Cefnogaeth weithredol o blaid yr ymgyrch y dylai Cymru barhau’n aelod o’r Undeb Ewropeaidd.

Mwy o wybodaeth

Astudiaeth Enghreifftiol

Mae prosiect a ariannwyd gan yr Undeb Ewropeaidd, dan arweiniad Prifysgol Bangor, wedi gwella rheolaeth pysgodfeydd cynaliadwy ac wedi lleihau troseddau bywyd gwyllt:

Mae defnyddio ymchwil fforensig DNA Bangor wedi cael effeithiau pwysig ar reoli masnachu anghyfreithlon bywyd gwyllt. Yn dilyn gwaith cychwynnol yn darparu tystiolaeth ar gyfer erlyniadau troseddol a gafodd effeithiau ataliol ehangach ar droseddau bywyd gwyllt, aeth ymchwil dan arweiniad Bangor ymlaen i ddefnyddio’r technegau hyn i olrhain (cynhyrchion) pysgod yn ôl i’w poblogaethau ffynhonnell er mwyn gwahardd arferion pysgota anghyfreithlon, heb eu hadrodd a direolaeth. Er 2009, mae’r gwaith hwn wedi gwella gwaith rheoli stoc gan lywodraeth y DU a’r Comisiwn Ewropeaidd, cafodd effaith uniongyrchol ar ddiwygio’r Polisi Pysgodfeydd Cyffredin ac fe’u gweithredwyd gan y Cyngor Hwsmonaeth Forol yn arf dilysu ar gyfer labelu cynhyrchion yn gywir.

© Copyright 2018 Universities Wales.