Newyddion

Blog: Mae’r Athro Julie Lydon OBE, Cadeirydd Prifysgolion Cymru, yn dweud bod gan fusnesau newydd a sefydlwyd gan raddedigion y potensial i hybu ffyniant am ddegawdau i ddod

 

Ledled Cymru, mae prifysgolion yn chwarae rôl allweddol mewn cynnal a hybu economi Cymru. Canfu astudiaeth annibynnol fod prifysgolion Cymru wedi creu allbwn o £5bn a bron i 50,000 o swyddi yng Nghymru yn 2015/16. Mae natur y cyfraniad economaidd hwnnw’n eang, o gyflogi staff yn uniongyrchol i gysylltiadau ymchwil ac arloesedd gyda chymunedau a chyflogwyr.

 

Un maes nad yw efallai bob amser yn cael ei ystyried wrth edrych ar effaith ein prifysgolion yw sut mae ein prifysgolion yn annog a chynnig cefnogaeth i fusnesau newydd. Mae hyn yn digwydd ar sawl ffurf, er enghraifft bydd staff mewn prifysgolion yn aml yn dechrau cwmnïau sy’n seiliedig ar eu gwaith ymchwil. Grŵp arall o fusnesau newydd sy’n derbyn cefnogaeth ac anogaeth gan brifysgolion yw’r rheiny a gaiff eu sefydlu gan fyfyrwyr a graddedigion.

 

Mae entrepreneuriaeth ar ran myfyrwyr a graddedigion wedi cael sylw penodol gan Brifysgolion Cymru yn ystod y 12 mis diwethaf. Rydym wedi gweithio i ddwyn sylw at y cyfraniad blaengar a gwerthfawr mae’r busnesau hyn yn ei wneud i Gymru, yn ogystal â sut mae prifysgolion yn rhoi cymorth i’r myfyrwyr a’r graddedigion hynny wrth iddynt sefydlu eu cwmnïau.

 

Mae Cymru’n perfformio’n dda o ran busnesau sy’n cael eu sefydlu gan raddedigion. Mae’r arolwg blynyddol o Gydweithrediad Rhwng Addysg Uwch, Busnesau a Chymunedau yn canfod yn gyson bod Cymru’n perfformio’n well na gweddill y DU o ran y nifer o fusnesau newydd sy’n cael eu sefydlu gan raddedigion per capita. Hefyd, mae’r cwmnïau hynny’n fwy tebygol o bara tair blynedd neu fwy, o gymharu â’r rheiny sydd mewn rhannau eraill o’r DU.

 

Efallai na ddylai hyn ein synnu, oherwydd cyfeirir yn aml at Gymru fel gwlad mentrau bach a chanolig – busnesau sy’n cyflogi rhwng 0 a 9 o bobl yw 95% o’r mentrau yng Nghymru. Ac o’r herwydd, mae gan gwmnïau a gaiff eu sefydlu gan fyfyrwyr a graddedigion y potensial i ffurfio rhan bwysig o ffyniant economaidd Cymru yn y dyfodol.

 

Mae’r cymorth a gynigir i’r busnesau newydd hyn gan brifysgolion yn eang, gan gynnwys cymorth ymarferol i drefnu swyddfa, bwrsariaethau i helpu â chostau sefydlu a chymorth i ganfod a sicrhau cyfleoedd ar gyfer buddsoddi. Mae myfyrwyr a graddedigion hefyd yn manteisio ar fentora a chyngor gan diwtoriaid, darlithwyr a staff menter sy’n cynnig cefnogaeth yn ystod pob cam o’r daith wrth sefydlu cwmni newydd.

 

Mae’r mentrau newydd rydyn ni wedi ymwneud â nhw gydol y gwaith hwn yn dangos amrywiaeth y busnesau sy’n cael eu sefydlu gan fyfyrwyr a graddedigion. O ddatblygu gemau-fideo a chwmnïau ehangu realiti, i fusnesau sy’n creu nwyddau arbenigol i’r cartref a mentrau cymdeithasol sy’n canolbwyntio ar addysg coedwigaeth. Mae taith pawb o ran eu menter newydd yn wahanol, ac er bod pob un ohonynt ar wahanol gam ar y daith honno, roeddent i gyd yn rhannu brwdfrydedd ac ysbryd entrepreneuriaeth y dylid ei hyrwyddo a’i ddathlu.

 

Fel sector, mae yna bob amser fwy y gallwn ni ei wneud. Mae cyfleoedd i ni ddarparu gwasanaeth mwy cyson, yn ogystal â ffurfio cysylltiadau pellach gyda busnesau lleol a all helpu mentrau newydd i gysylltu ymhellach â’u cymunedau lleol. Ac yn yr un modd, mae cyfleoedd i randdeiliaid eraill feddwl am sut y gallant gynnig man gweithio i gwmnïau newydd, ynghyd â chyfleoedd iddynt gwrdd, rhwydweithio a chydweithredu. Roedd y gallu i rannu dysgu a chynnig cymorth i’w gilydd yn thema allweddol a ddaeth i’r amlwg wrth sgwrsio â’r busnesau hyn.

 

Mae’r cyhoeddiad hwn yn dwyn sylw at ddetholiad bach o’r 1,635 o fusnesau a sefydlwyd gan raddedigion yng Nghymru, a sut mae ein prifysgolion yn mynd ati i gefnogi ac annog entrepreneuriaeth. Hoffem ddiolch i bawb fu’n fodlon rhoi o’u hamser gwerthfawr i gyfranogi yn y gwaith hwn gyda ni, ac sydd wedi rhannu gwybodaeth am sut y bu iddyn nhw gael cymorth i sefydlu eu busnes, yn ogystal â’r pethau y gellid eu gwneud i helpu pobl fel nhw yn y dyfodol.