Astudiaeth achos

Nôl i bynciau     Nôl i brifysgolion

#34 Swansea Copperopolis case study - The Lower Swansea Valley

Copperopolis: Adfywio a Thrawsffurfio Tirlun Diwydiannol

Yn dilyn dirywiad ei diwydiannau yn yr ugeinfed ganrif, daeth Cwmtawe Isaf yn gyfystyr â hagrwch ôl-ddiwydiannol. Arweiniodd diffeithdra a lefelau uchel o wenwyndra at y gred ymhlith un genhedlaeth ar ôl y llall o drigolion Abertawe mai’r peth gorau i’w wneud â’u treftadaeth ddiwydiannol oedd ei dymchwel. O’r herwydd, prin oedd yr olion o weithfeydd copr yr ardal a oroesodd ac nid oedd unrhyw waith dehongli i wella dealltwriaeth pobl o orffennol y diwydiant.

Mae’r haneswyr Huw Bowen a Louise Miskell o Abertawe wedi datblygu gwerthfawrogiad newydd o dreftadaeth toddi copr Abertawe, ac erbyn hyn mae lleoliad yr hen weithfeydd mwyndoddi yn darged cynllun adfywio dan arweiniad treftadaeth a lywiwyd gan eu hymchwil hwy. Darbwyllodd rhaglen o ymgysylltu â’r cyhoedd y partneriaid allweddol ym myd llywodraeth leol i gynnal a chadw ei dreftadaeth ddiwylliannol. Ers hynny mae partneriaeth aml-asiantaethol o wneuthurwyr polisi, ymarferwyr treftadaeth a haneswyr wedi llunio strategaeth ddatblygu ar gyfer safle o bwys rhyngwladol gwaith copr Hafod-Morfa ynghanol hen ardal fwyndoddi Abertawe. Defnyddiwyd incwm grantiau adfywio gwerth cyfanswm o £1,084,000 i ddiogelu ei 12 adeilad diwydiannol rhestredig ac i drefnu mynediad i ymwelwyr i’r safle.

“Mae’r cynlluniau ar gyfer Gwaith Copr Hafod yn Abertawe yn enghraifft dda iawn … [o] sut all treftadaeth weithio yn creu lleoedd cynaliadwy i’r dyfodol.” Pennaeth Adfywio a Chadwraeth, CADW

Llun: Golygfa o’r awyr o hen weithfeydd Copr Hafod-Morfa – Hawlfraint y Goron

Mwy o wybodaeth