Astudiaeth achos

Nôl i bynciau     Nôl i brifysgolion

P

Creu cyffuriau gwrth-firysol a gwrth-gancr newydd

Creu cyffur penodol i osgoi llwybrau gwrthsefyll allweddol celloedd cancr

Mae dod o hyd i gyffuriau newydd i drin rhai o’r mathau mwyaf cyffredin yn y byd o firysau a chancr yn dal i fod yn her i wyddonwyr a chwmnïau fferyllol ledled y byd. Yr her o hyd yw datblygu gwrth-firysau ar gyfer trin HIV, hepatitis B (HBV) a HCV, a nifer o dyfiannau solet.

Dechreuodd yr Athro Christopher McGuigan a’i dîm ym Mhrifysgol Caerdydd ymchwilio’r gwaith o gynllunio grwpiau rhag-gyffuriau ffosffad newydd â gwarchodaeth gemegol, a alwyd yn ddiweddarach yn dechnoleg ProTide. Nodwedd benodol ProTide yw’r gallu i osgoi’r llwybrau gwrthsefyll allweddol a chynhyrchu lefelau uchel o’r asiant gweithredol yn y celloedd targed. Gweithiodd tîm Caerdydd yn agos â grŵp firoleg yr Athro Balzarini (Athrofa Rega Katholieke Universiteit Leuven, Gwlad Belg) i ymchwilio sut y bu i lynu targedol motiffau ProTide ar gyffuriau niwcleosid rhagflaenol wella mynediad cyffuriau i mewn i gelloedd targed a goresgyn gwrthsafiad cyffuriau.

Mae’r ymchwil hwn wedi creu effeithiau masnachol byd-eang pwysig. Mae cwmnïau fferyllol amlwladol a chwmnïau darganfod cyffuriau llai yn yr UDA ac Ewrop yn defnyddio technoleg ProTide ar therapiwteg posib a phresennol. Mae’r dechnoleg yn trawsnewid rhagolygon asiantau niwcleosid gwrth-firysol a gwrth-gancr. Mae’r defnyddwyr hyn wedi buddsoddi mewn technoleg ProTide trwy bartneriaethau ymchwil uniongyrchol gyda Phrifysgol Caerdydd neu trwy fynd ati’n annibynnol i addasu’r technegau a ddisgrifiwyd gan dîm Caerdydd ar eu hasiantwyr perchnogol eu hunain.

Meddai’r Athro Chris McGuigan o Brifysgol Caerdydd: “Mae’r ffocws newydd ar y niwcleosidau gwrth-gancr yn gyffrous iawn ac mae’n cynnig y potensial i wella’n ddramatig y dewisiadau triniaeth i filiynau o gleifion a gafodd ddiagnosis cancr. Mae accelarin ar gyfer cancr terfynol a Sovaldi ar gyfer HCV yn ddwy enghraifft dda iawn”.