Astudiaeth achos

Nôl i bynciau     Nôl i brifysgolion

P

Trawsnewid y Mabinogi

Mae ail-archwiliad manwl o destun yn cynnwys nodiadau esboniadol a mynegeion i helpu gwella dealltwriaeth y darllenydd

A hwythau’n cael eu hystyried yn un o gyfraniadau mwyaf Cymru i lenyddiaeth Ewrop, mae’r Mabinogi yn gymysgedd cyfoethog o fytholeg Geltaidd a rhamant Arthuraidd a groniclwyd gan awduron anhysbys mewn un ar ddeg o hanesion. Mae’r cyfieithiad Saesneg ohonynt gan yr Athro Sioned Davies ym Mhrifysgol Caerdydd nid yn unig wedi gwella dealltwriaeth gyhoeddus o’r testun ond arweiniodd hefyd at berfformiadau newydd ac ysbrydolodd gyfres o storïau cyfoes.

Mae ei hail-archwiliad manwl o’r testun wedi galluogi cynulleidfaoedd cyfoes i ddeall sut y buasai wedi cael ei ddeall gan wrandawyr canoloesol, ac yn allweddol, ei berfformio. Mae casgliad cyfoethog o nodiadau esboniadol a mynegeion wedi helpu gwella dealltwriaeth y darllenydd o’r gwaith hynafol hwn.

Arweiniodd cyfieithiad yr Athro Davies at adfywiad yn yr arfer o adrodd y Mabinogi gan storïwyr cyfoes. Mae Seren Books hefyd wedi comisiynu awduron arobryn i ail-ddyfeisio’r storïau gwreiddiol mewn cyfres o’r enw New Stories from the Mabinogion, gan ysbrydoli storïau megis White Ravens gan Owen Sheers a The Meat Tree gan Gwyneth Lewis. Bu’r cyfieithiad hefyd yn ffynhonnell ar gyfer llyfrau plant megis Arthur and the Twrch Trwyth gan Margaret Isaac (2012) a Tree of Leaf and Flame gan Daniel Morden (2012).

Defnyddiwyd y cyfieithiad i ddatblygu llwybrau i ymwelwyr megis Llwybr y Twrch Trwyth yng Nghwmaman. Mae gwe borth ac ap symudol ar y Mabinogi yn cael eu creu ar y cyd â chwmni bach Writemedia Partnership yn Sir Benfro i arwain defnyddwyr at wefannau cymeradwy ar y Mabinogi.

“Newidiodd y cyfieithiad yr hyn sy’n bosib i awduron yn y Gymraeg a’r Saesneg, yng Nghymru a thu hwnt.” Gwyneth Lewis, Bardd Cenedlaethol Cymru.

Mwy o wybodaeth