Newyddion

Radio Ysbyty Sain Rookwood

Dyma Lisa Newberry, Dirprwy Gyfarwyddwr Prifysgolion Cymru, yn siarad am ei phrynhawn o wirfoddoli gyda radio ysbyty

‘A dyna’r tywydd gan Sain Rookwood!’ Gyda’r geiriau anfarwol hynny, roedd Elaine Paige Prifysgolion Cymru wrthi’n darlledu 2 awr o ganeuon theatr gerdd a sgwrs!

Daeth y cyfle i wneud ychydig oriau o waith gwirfoddol yn sgil cynllun gwirfoddoli UUK, drwy fanteisio ar fy nghymwysterau Westend Wendy a chyflwyno rhaglen arbennig ar thema theatr gerdd rhwng 8 a 10pm nos Wener yng ngorsaf radio’r ysbyty lleol, Sain Rookwood. Cefais y dasg o lunio rhestr chwarae (gwefreiddiol!) o alawon y gallwn i sgwrsio amdanynt – rhai newydd, rhai hen – yn seiliedig ar y sioe gyntaf a welais (Chess), y ddiweddaraf (Jersey Boys), y nesaf (Hamilton), fy ffefryn (Les Mis), a’r rheiny lle’r oedd gen i ryw fath o gysylltiad â nhw. Rhwng y caneuon roedd llawer o sgwrsio am bopeth sy’n gysylltiedig â theatr gerdd, nid yn unig am y sioeau eu hunain, ond y sioe gerdd fwyaf hygyrch i ddechreuwyr (Blood Brothers) sef pobl nad oeddent erioed wedi ffansïo gwylio sioe lle mae’r actorion yn canu bob munud ac yn gwneud ystumiau â’u dwylo wrth symud o un pen i’r llwyfan i’r llall! Trafodwyd hygyrchedd theatr gerdd a pha mor anodd yw hi i gael gafael ar docynnau ar gyfer y sioeau mwyaf poblogaidd; hefyd fy awgrymiadau ar gyfer prynu tocynnau rhatach ar y diwrnod, yn ogystal â’r sioeau hynny sy’n croesi’r Iwerydd o Broadway i’r West End yn 2019. Roedd yr ail awr yn gymysgedd o ganeuon a oedd yn golygu rhywbeth i mi’n bersonol, gan gynnwys y gân oedd yn rhif 1 ar y diwrnod y cefais fy ngeni a’r record sengl gyntaf i mi ei phrynu – yr alaw glasurol gan Joe Dolce ‘Shut Uppa You Face’!      

Felly beth oedd diben hyn? Oedd hyn yn fwy nag esgus i fwynhau fy hun yn gwrando ar ganeuon o sioeau cerdd? Wel oedd a nac oedd. Roedd fy nghefnder, Gareth, wedi bod yn cyflwyno’r sioe ers sbel ar ôl iddo ffurfio cysylltiadau â’r orsaf yn sgil ei waith gyda thîm Iechyd Meddwl y Fro. Meddyliodd Gareth am y syniad o ddefnyddio cerddoriaeth i gynyddu hyder y rheiny oedd yn defnyddio ei wasanaeth, drwy roi cyfle iddyn nhw gynnal sioe radio– rhai’n darllen y tywydd, rhai’n gweithio’r ddesg, ond i eraill roedd yn llwyddiant personol i fod allan o’u cartrefi a chael cyfle i gwrdd â phobl eraill. Yn raddol, gwelwyd effaith gadarnhaol ar y rhai sy’n gweithio yn y sioeau; mae un ohonyn nhw newydd ddechrau mewn swydd lawn-amser gyda Bro Radio! Roedd cael gwahoddiad i fod yn rhan o hyn yn gyfle rhy dda i’w fethu, gan fy mod i nid yn unig wrth fy modd â cherddoriaeth, ond rwyf hefyd wedi cael profiad personol o bŵer cerddoriaeth i wella’r ysbryd – mae ymchwil yn dangos bod gwrando ar gerddoriaeth nid yn unig yn gwella’n llesiant meddwl a’n hiechyd corfforol, ond mae hefyd yn cynyddu hapusrwydd, yn lleihau straen ac yn codi’ch hwyliau. Rwy’n credu’r hyn ddwedodd Oliver Sacks, awdur toreithiog ac athro niwroleg yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Efrog Newydd: “Gall cerddoriaeth ein codi allan o iselder neu ein symud i ddagrau – mae’n ddatrysiad, mae’n donig, sudd oren ar gyfer y glust. Ond i lawer o gleifion niwrolegol, mae cerddoriaeth hyd yn oed yn fwy – gall hwyluso symudiad, lleferydd, bywyd, hyd yn oed pan fo meddyginiaeth wedi methu. Iddyn nhw, nid moethusrwydd yw cerddoriaeth, ond rhywbeth angenrheidiol.”

Felly, fydda i’n gwirfoddoli gyda Sain Rookwood eto? Byddaf siwr iawn! Roedd cael yr amser a’r gofod i ffwrdd o’r swyddfa am ychydig oriau i gynllunio fy sesiwn, rhoi trefn ar fy ngherddoriaeth, sgriptio fy straeon ‘byr-fyfyr’, yn ogystal â dysgu sut mae’r orsaf yn gweithio a thrafod yr effaith gadarnhaol yr oedd eisoes wedi’i chael ar lawer o bobl a oedd dan ofal tîm Iechyd Meddwl y Fro, yn amhrisiadwy. Heb y cynllun gwirfoddoli, efallai y byddai pethau eraill wedi cael blaenoriaeth ac mae’n bosib na fyddwn i wedi cael yr amser i wneud y gwaith paratoi angenrheidiol. Felly byddwn yn eich annog i ddod i’r hyn sy’n gweithio i chi, manteisio ar yr amser sydd ar gael a gwneud gwahaniaeth i eraill; oherwydd drwy wneud hynny, fe welwch fod gwirfoddoli o fudd i’ch llesiant meddyliol eich hun ac mae’n rhoi ymdeimlad o fod wedi cyflawni rhywbeth.     

A dyna’r diweddaraf gan Sain Rookwood!’