Newyddion

Sut y mae prifysgolion Cymru’n datblygu’r byd o’n cwmpas?

Mae heddiw’n nodi lansiad porth newydd – www.researchwales.ac.uk – a fydd yn tynnu sylw at rai o’r enghreifftiau gwych o sut y mae prifysgolion Cymru’n datblygu’r byd o’n cwmpas.

Boed hynny’r cyfraniad hanfodol maent yn ei wneud i’n heconomi, yr help y maent yn ei ddarparu o ran achub bywydau cleifion trwy ofal iechyd gwell a defnyddio adnoddau’n fwy effeithiol, neu’r arbenigedd mewn prosiectau sy’n darparu hwb sylweddol i’n diwydiant bwyd brodorol; trwy bŵer trawsffurfiol ymchwil mae ein prifysgolion wrthi’n ddiwyd yn mynd i’r afael â’r heriau sy’n wynebu cymdeithas fodern Cymru.

Dangosir y rôl ganolog y gall ymchwil prifysgolion ei chwarae o ran gyrru twf economaidd trwy gydweithio prifysgol-diwydiant â Tata Steel, a arweiniodd at gaenau metelaidd gwrthiannol yn cael eu gwerthu ar hyd a lled y byd i gydgwmnïau clodfawr megis General Electric a Tokyo Electric Power. Mae’r prosiect, sy’n cefnogi cannoedd o swyddi gweithgynhyrchu ac yn creu llif iach o dalent o brifysgolion i ddiwydiant, yn brawf o sut y gall gwaith ymchwil fod yn yrrwr economaidd allweddol sydd nid yn unig o fudd i’r byd academaidd, ond hefyd i fusnesau a’r gymdeithas ehangach yng Nghymru.

Ym maes gofal iechyd, defnyddir ymyrraeth a elwir yn ‘therapi ysgogiad gwybyddol’ i wella ansawdd bywyd pobl sy’n byw â dementia yng Nghymru. Nid yn unig y mae’r gwaith ymchwil arloesol sy’n cael ei ddisgrifio gan deulu un claf fel “achubiaeth i ni” wedi gwella ansawdd bywyd cleifion sy’n dioddef o un o felltithion y gymdeithas fodern, ond mae hefyd wedi arbed tua £54.9 miliwn y flwyddyn i’r GIG yn genedlaethol.

Trwy ddefnyddio’r buddsoddiad cychwynnol o £3.9 miliwn gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig, mewn byd o bryder cynyddol dros ddiogelwch bwyd, mae’r Gyfnewidfa Wybodaeth, Arloesedd a Thechnoleg wedi effeithio’n gadarnhaol ar sawl maes gweithgynhyrchu bwyd gan arwain at gynnydd o £27 miliwn mewn gwerthiant, gwerth £540,000 yn llai o wastraff wrth brosesu, a chreu a diogelu dros 1000 o swyddi.

Daeth adroddiad gwerthuso annibynnol diweddar gan Elsevier ar ymchwil a gynhaliwyd gan brifysgolion Cymru i’r casgliad bod y gwaith ymchwil o safon uchel, yn effeithlon ac yn well na’r disgwyl hyd yn oed. Gobeithiwn wrth i’r ffigurau diweddar ddangos cynnydd o 37% mewn gwariant ar ymchwil a datblygu gan fusnesau Cymru yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, y bydd y porth newydd yn darparu ciplun gwerthfawr o’r gwaith ymchwil sy’n cael ei wneud ar hyn o bryd ym myd academaidd Cymru.

I weld sut y mae ein prifysgolion yn gwneud cyfraniad sylweddol – ac yn aml yn dawel bach – at ddatblygu cymdeithas Cymru, ewch i’n porth yma www.researchwales.ac.uk.