Astudiaeth achos

Prifysgol Bangor     Nôl i brifysgolion

Canolfan BioGyfansoddion: Arloesi mewn bioddeunyddiau ar gyfer y diwydiant

  • Mae Canolfan BioGyfansoddion Bangor yn cynnal prosiectau ymchwil cydweithredol i ddatblygu technolegau cynaliadwy sy’n seiliedig ar fioleg a fydd yn lleihau effaith deunyddiau ar yr amgylchedd.
  • Mae’r Ganolfan yn gweithio gyda chwmnïau mawr amlwladol, BBaChau, micro gwmnïau a sefydliadau ymchwil.
  • Sefydlwyd yn 1989, mae’r Ganolfan yn gyfran sy’n hunan-ariannu gyda gwybodaeth go iawn am ofynion y diwydiant a’r angen i fod yn rhagweithiol, hyblyg a chystadleuol.

Mae’r Ganolfan Biogyfansoddion yn cyfuno adnoddau technegol ac academaidd o Brifysgol Bangor gyda throsolwg ymarferol a masnachol i gynnig pecyn cyflawn sy’n cynnwys ymchwil, arloesedd a chymhwysedd ar gyfer technoleg bioddeunyddiau. Un o’r sgiliau craidd yn y Ganolfan yw trosi gwyddoniaeth gymhwysol yn gyfleoedd masnachol. I gyrraedd y nod hwn mae gan y Ganolfan gyfleusterau unigryw sy’n ei galluogi i fynd â syniad o’r fainc i raddfa beilot.

Mae’r Ganolfan BioGyfansoddion yn cynnal prosiectau ymchwil cydweithredol i ddatblygu technolegau cynaliadwy sy’n seiliedig ar fioleg a fydd yn lleihau effaith deunyddiau ar yr amgylchedd. Yn gweithio gyda chwmnïau amlwladol mawr, BBaChau, micro gwmnïau a sefydliadau ymchwil sydd â diddordeb mewn gostwng eu potensial cynhesu byd-eang.

Mae’r Ganolfan BioGyfansoddion yn gyfran sy’n hunan-ariannu gyda gwybodaeth go iawn am ofynion y diwydiant a’r angen i fod yn rhagweithiol, hyblyg a chystadleuol. Wedi’i sefydlu yn 1989, mae gan y Ganolfan hanes o gyflawni prosiectau’n llwyddiannus. Ategir hyn drwy brofiad ac arbenigedd gwyddonwyr, technolegwyr a rheolwyr proffesiynol, ymroddedig sy’n canolbwyntio ar y cleient. Gyda hanes mor hir mae nifer o astudiaethau achos o bartneriaethau diwydiannol llwyddiannus.

Un prosiect o’r fath oedd y prosiect brosiect a ariannwyd gan yr UE yn edrych ar gemegau gwerth uchel ychwanegol a bioresinau o ffynonellau algâu (Bisigodos) a ddaeth i ben yn 2017. Nod y prosiect oedd mynd i’r afael â chynhyrchu cemegion gwerthfawr sy’n deillio o algâu, asidau amino a bioresinau gyda gwerth ychwanegol sy’n dechrau o fiomas algâu ac sy’n cael eu bwydo’n uniongyrchol gyda CO2 o allyriadau diwydiannol. Tyfir yr algâu mewn bio-adweithyddion ar dir sy’n defnyddio ymbelydredd haul mewn dull sy’n seiliedig ar dechnoleg a ddatblygwyd gan y partner o Sbaen Biofuel Systems (BFS) i gynhyrchu bio-olew.

‘Ein rôl yma yn y Ganolfan oedd i helpu i ddatblygu moleciwlau a chyfansoddion ar gyfer eu defnyddio mewn deunyddiau caenu, inciau a cholur’ eglurodd Dr Ahmad Al-Dulayymi. Er mwyn cyflawni hyn fe wnaeth Ahmad weithio ochr yn ochr â thri o bartneriaid prosiect y DU: Beckers, SunChemicals a Croda. ‘Mae wedi bod yn brofiad gwych i mi hefyd ac rwyf wedi cael cyfle go iawn i ddatblygu sgiliau newydd, ond yr hyn y gwnes i ei fwynhau oedd gweithio gyda’r diwydiant.’

Daeth y llwyddiant mwyaf o’r gwaith i ddatblygu haenau gwrth-ddinistriol newydd gyda’r cwmni paent o Lerpwl, Beckers – gan fynd â syniad o’r labordy i raddfa peilota. Mae The Beckers Group yn gwmni deunyddiau caenu diwydiannol byd-eang sy’n cyflogi bron i 1,800 o bobl dros 24 o safleoedd gweithgynhyrchu ac sy’n gwneud deunyddiau caenu arbenigol i amddiffyn arwynebau. Sbardun allweddol ar gyfer newid yn y diwydiant hwn yw’r gostyngiad yn yr ychwanegion cromad sy’n atal metel rhag rhydu. Gan weithio gyda’i gilydd cafodd cyfansoddion newydd eu datblygu a allai ddisodli’r ychwanegion cromad hyn. Gan ddefnyddio profion hindreulio cyflym dewiswyd y cyfansoddion gorau ar gyfer eu treialu ar linell caenu graddfa peilota Beckers. Defnyddiwyd paent preimio i gaenu dur a bydd nawr yn cael ei brofi yn yr awyr agored i weld p’un a allai’r deunydd caenu berfformio’n well na phaent cromad hŷn.

Am ragor o wybodaeth gweler http://bc.bangor.ac.uk/index.php.en