Astudiaeth achos

Cross University Collaborations     Nôl i brifysgolion

SEAMCAMS2: Datblygu cyfleoedd economaidd mewn carbon isel, ynni a’r amgylchedd drwy ddefnyddio ymchwil ac arloesi yn fasnachol mewn ynni morol adnewyddadwy

  • Prosiect gwerth £17 miliwn, sy’n bartneriaeth rhwng Prifysgol Bangor a Phrifysgol Abertawe, wedi’i ariannu yn rhannol gan yr UE.
  • Datblygu cyfleoedd economaidd mewn Carbon Isel, Ynni a’r Amgylchedd drwy arbenigo ar ddefnyddio ymchwil ac arloesi yn fasnachol.
  • Bydd cwmnïau sydd eisiau creu diwydiant ynni morol cynaliadwy yng Nghymru yn gallu cael cymorth ymchwil hanfodol.

SEACAMS2 yw ail gam mewn prosiect sy’n cefnogi datblygu cyfleoedd economaidd mewn carbon isel, ynni ac amgylchedd drwy arbenigo mewn defnydd masnachol o ymchwil ac arloesedd mewn ynni adnewyddadwy morol (MRE), gwydnwch newid hinsawdd ac effeithlonrwydd ynni yng Nghymru. Mae’r prosiect £17 miliwn, partneriaeth rhwng Prifysgol Bangor a Phrifysgol Abertawe, sydd wedi’i ariannu’n rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop ac yn canolbwyntio ar ranbarth cydgyfeirio Cymru.

Prif amcan SEACAMS2 yw helpu i ddatblygu cyfleoedd mewn carbon isel, ynni a’r amgylchedd yn y rhanbarthau cydgyfeirio yng Nghymru, ac mae’n fuddsoddiad yn y potensial a gynigir gan yr economi morol ac ynni adnewyddadwy morol. Drwy SEACAMS2, bydd cwmnïau sydd am harneisio pŵer y môr a chreu diwydiant ynni morol cynaliadwy yng Nghymru yn gallu manteisio ar gefnogaeth ymchwil hanfodol maen nhw eu hangen os ydynt am allu symud ymlaen gyda’u datblygiadau gwerth miliynau o bunnoedd.

Mae’r diwydiant MRE wedi bod yn gyflym i nodi adnoddau ynni morol posibl sylweddol Cymru: ar hyd arfordir Cymru mae rhanbarthau gydag amrediadau llanw uchel (ar gyfer morlynnoedd llanw), ceryntau morol cyflym (ar gyfer ynni llif llanw), a dyfroedd sy’n cael eu hamlygu i symudiadau tonnau sylweddol (ar gyfer dyfeisiau ynni tonnau).

Mae tîm o wyddonwyr morol amlddisgyblaethol ar y prosiect SEACAMS2 yn gweithio gyda mentrau MRS yng Nghymru, yn cynnal mentrau ymchwil, datblygu ac arloesi cydweithredol. Fel rhan o hyn, mae data newydd yn cael ei gasglu hefyd o system o arsyllfeydd morol cynhwysfawr – landeri dyfnforol a llwyfannau clymu – yn cael eu defnyddio mewn rhanbarthau morol a nodwyd fel safleoedd posibl ar gyfer datblygiadau MRE.

Ynghyd â staff ymchwil SEACAMS2 pwrpasol ac academyddion o’r radd flaenaf yn yr Ysgol Gwyddorau Morol, Prifysgol Bangor, mae gan y prosiect hefyd fynediad at lwyfannau ymchwil fel RV Prince Madog, a fflyd fach o gychod. Ar gael i’w defnyddio yng Nghanolfan Morol Cymru mae cyfleusterau cynhadledd, ystafelloedd cyfarfod, darlithfa, labordai ac aquaria. Mae iMarDis (Integrated Marine Data and Information Systems) yn seilwaith data a gwybodaeth newydd sy’n cael ei sefydlu wrth wraidd SEACAMS2, i fanteisio i’r eithaf ar allbynnau’r prosiect, integreiddio ei systemau data, a darparu cynhyrchion data defnyddiol ar gyfer defnyddwyr diwydiant.

Ym Mhrifysgol Abertawe, mae tua 20 o staff SEACAMS2 pwrpasol yn gweithio gyda thimau academaidd ar draws biowyddorau a pheirianneg, gan ddefnyddio cyfleusterau peirianneg o’r radd flaenaf ar Gampws newydd y Bae, y Cwch Ymchwil newydd sbon Mary Anning, ac arbenigedd blaenllaw y Brifysgol mewn tagio ac olrhain anifeiliaid.

Mae prosiectau yn niferus ac yn amrywiol, ac yn cael eu datblygu gyda’r diwydiant. Maen nhw’n cynnwys cymorth datblygu cynnyrch, astudiaethau deunyddiau, casglu data eigionegol, modelu, a gwaith ar rywogaethau megis morfilod, morloi, adar môr a physgod i lenwi bylchau gwybodaeth a lleihau risg cydsynio. Roedd un prosiect o’r fath yn cynnwys gweithio gyda Knowtra Ltd i ddarparu cynnyrch modelu rhifol newydd i wella dealltwriaeth o’r rhyngweithio rhwng casgliad o ffrydiau llanw a’r amgylchedd morol.

Am ragor o wybodaeth gweler http://www.seacams.ac.uk/